Net-billing 2026 – nowe obowiązki giełdowe dla wytwórców OZE
Net-billing 2026 wprowadza obowiązek giełdowy dla dużych OZE. Ministerstwo Energii opublikowało projekt nowelizacji Prawa energetycznego w październiku 2025. Wejście przepisów planuje się na 1 lipca 2026. Celem jest zwiększenie płynności rynku hurtowego. Farmy PV 12 MW już teraz muszą planować sprzedaż na TGE. Obligo dotyczy wytwórców, którzy do tej pory rozliczali się w zamkniętych grupach kapitałowych.
Zasady net-billingu określają dwa progi mocy: 10 MW dla OZE i 50 MW dla pozostałych źródeł. Wytwórca powinien zaoferować 80 % energii na TGE lub platformach NEMO. Pozostałe 20 % może sprzedać w ramach umów dwustronnych. Umowa Power Purchase Agreement z odbiorcą końcowym wyłącza wolumen z obowiązku. OZE sprzedaje 80 % energii przez giełdę, aby spełnić wymóg legislacyjny.
Wyłączenia z obliga giełdowego obejmują linie bezpośrednie, cPPA z odbiorcą końcowym, kogenerację powyżej 52,5 % sprawności oraz energię na potrzeby własne. Wytwórca może uniknąć obowiązku, jeśli energia trafia bezpośrednio do zakładu przemysłowego. cPPA zwalnia z obowiązku tylko wtedy, gdy umowa jest zawarta z odbiorcą, a nie ze spółką obrotu. Każde wyłączenie wymaga dokumentacji przekazywanej do URE.
Konsekwencje dla prosumentów zbiorowych będą widoczne w kosztach operacyjnych. W 2023 roku 70 % transakcji odbywało się wewnątrz grup kapitałowych. Brak płynności na rynku terminowym zmusza do zakupu droższych instrumentów zabezpieczających. Inwestor może ponieść dodatkowe koszty IT sięgające 150–250 tys. zł dla instalacji 10 MW. Brak koncesji na obrót = brak możliwości skorzystania z wyjątku.
- Zwiększ płynność rynku hurtowego dzięki rozliczaniu prosumentów na TGE.
- Wprowadź obowiązek koncesji dla każdej spółki celowej OZE.
- Wyeliminuj 70 % transakcji wewnątrzgrupowych.
- Narzuć koszty systemów EMS i zatrudnij specjalistę.
- Zmień reguły dla cPPA – tylko bezpośredni odbiorca zwalnia z 80 %.
- Zaostrzy wymogi dla farm PV powyżej 10 MW.
| Parametr | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Obowiązek giełdowy | brak | 80 % na TGE/NEMO |
| Próg mocy OZE | nie dotyczy | ≥ 10 MW |
| PPA objęty obowiązkiem | nie | tak, z wyjątkiem cPPA z odbiorcą |
| Koncesja wymagana | opcjonalnie | obowiązkowo przy obrocie |
| Koszty IT | min. 50 tys. zł | 150–250 tys. zł |
Koszty IT zależą od wielkości farmy i zakresu integracji z TGE. Wskaźnik 0,3 kW/kWp wpływa na wielkość inwestycji.
Czy mikroinstalacje 50 kW zostaną objęte obowiązkiem?
Nie, próg 10 MW dotyczy dużych farm. Mikroinstalacje i małe instalacje ≤ 1 MW funkcjonują dotychczasowo w systemach net-billing lub net-metering.
Jak szybko należy złożyć wniosek o koncesję?
Wniosek powinien być złożony co najmniej 3 miesiące przed planową pierwszą sprzedażą na TGE, aby URE wydało decyzję.
Czy mogę łączyć cPPA z obowiązkiem giełdowym?
Tak, ale tylko bezpośrednia umowa z odbiorcą końcowym wyłącza 100 % wolumenu. Pozostała część nadal podlega 80 % obowiązkowi.
„OZE zostało potraktowane gorzej niż inne źródła wytwórcze.” – Janusz Gajowiecki, prezes PSEW
Ministerstwo-określa-reguły dla dużych OZE. OZE-generuje-energię, lecz TGE-notuje-transakcje dopiero po wejściu obliga. W 2026 roku prosument-wirtualny-kupuje-energię na giełdzie, jeśli przekroczy 1 MW.
Rozliczanie prosumentów w 2026 – net-billing, net-metering i wirtualny prosument
Net-metering pozwala oddawać nadwyżki 1:1 do sieci. Roczne saldo wynosi 0,8 kW/kWp. Instalacja 10 kW wysyła 8 MWh rocznie. Nadwyżki przepadają po 12 miesiącach. Prosument-wysyła-nadwyżki, lecz nie otrzuca gotówki, tylko kWh.
Rozliczanie prosumentów w net-billing opiera się na cenie RYDN. Średnia cena dnia następnego w 2025 roku wynosi 312 zł/MWh. Saldo resetuje się co 6 miesięcy. Firma 40 kW odkłada 1,2 MWh i odbiera 374 zł brutto. Energia-jest-wyceniana-RYDN automatycznie przez TGE.
Prosument wirtualny 2026 może łączyć instalacje do 1 MW. Wspólnota mieszkaniowa dzieli energię między liczniki w jednym OSD. Okres-6-miesięcy-resetuje-saldo także dla wirtualnych. Do 19 października 2026 punkt poboru i instalacja muszą leżeć w tym samym rejonie OSD. Wirtualny-prosument-kupuje-zdalnie energię po zniesieniu ograniczenia.
Okres przejściowy 2026 kończy się 19 października. Po tej dacie można wybrać dowolnego OSD w Polsce. Inwestor powinien złożyć aneks do umowy kompleksowej przed terminem. Brak wpłat na 6 miesięcy = utrata salda net-billing.
- Net-billing wykorzystuje cenę RYDN i 6-miesięczny okres rozliczeniowy.
- Zmniejsz stratę nadwyżek dzięki magazynowi 2 kWh na każdy 1 kWp.
- Połącz instalacje w wirtualną wspólnotę i zmniejsz rachunki o 35 %.
- Uwzględnij opłatę przejściową 30 % przy wyborze net-billing.
- Sprawdź prognozę RYDN przed zmianą systemu.
- Zoptymalizuj zużycie w godzinach 10-15, aby zminimalizować eksport.
- Wirtualny model umożliwia dzielenie energii między budynki do 1 MW.
| Model | Moc | Rozliczenie | Ograniczenie |
|---|---|---|---|
| net-metering | ≤ 50 kW | roczne 1:1 | 0,8 kW/kWp |
| net-billing | ≤ 1 MW | 6-miesięczne RYDN | brak, saldo przepada |
| wirtualny | ≤ 1 MW | 6-miesięczne RYDN | ten sam OSD do 19 X 2026 |
Średnia cena RYDN 2025: 312 zł/MWh. Prognoza na 2026: 295–330 zł/MWh ze względu na wzrost podaży PV.
Czy mogę zmienić net-metering na net-billing w 2026?
Tak, wystarczy złożyć oświadczenie do OSD do 31 stycznia 2026 r. Zmiana obowiązuje od następnego miesiąca rozliczeniowego.
Jak często aktualizowana jest cena referencyjna?
Cena RYDN publikowana jest codziennie przez TGE do godz. 12:00 za dzień następny. Średnia z 6 miesięcy stanowi saldo.
Czy wirtualny prosument może mieć kilka instalacji?
Tak, ale suma mocy zarejestrowanych na jeden PESEL/NIP nie może przekraczać 1 MW.
Kiedy zniknie ograniczenie lokalizacyjne?
19 października 2026 r. Po tej dacie można rozliczać energię z dowolnym OSD w Polsce.
„Rok 2026 będzie przełomowy dla pełnego wdrożenia prosumentów zbiorowych i wirtualnych.” – Kinga Załęcka
OSD-przypisuje-profil każdemu wirtualnemu prosumentowi. Cena-RYDN-wycenia-energię automatycznie. Wspólnota-zawiera-umowę kompleksową z operatorem, aby korzystać ze wspólnego rozliczenia.
Wsparcie finansowe i inwestycyjne dla OZE w 2026 – programy, dotacje, finansowanie
Program Mój Prąd 2026 kontynuowany jest z budżetem ≥ 500 mln zł. Dotacja pokryje max 50 % kosztów kwalifikowanych. Instalacja 30 kW w gminie otrzymuje 21 tys. zł. Wnioskodawca musi posiadać konto w banku z dostępem do panelu NFOŚiGW. NFOŚiGW-przyznaje-dotację w ciągu 60 dni od zamknięcia naboru.
Fundusz Modernizacyjny OZE skierowany jest do MŚP i wspólnot mieszkaniowych. Dofinansowanie sięga 70 % wydatków. Przykładowa instalacja 200 kW otrzymuje 420 tys. zł przy koszcie 600 tys. zł. Beneficjent powinien złożyć audyt energetyczny oraz oświadczenie o braku kar URE. Fundusz-wspiera-małe-instalacje o mocy 50 kW–1 MW.
Klastry energii wsparcie pozyskuje z dwóch źródeł: NFOŚiGW i Rządowego Funduszu Polski Ład. Maksymalna moc to 1 MW na klaster. Rolniczy klaster 800 kW może uzyskać 50 % refundacji. Klaster-łączy-prosumentów w jednym rejonie OSD i optymalizuje bilansowanie. Umowa musi trwać min. 15 lat.
Harmonogram naborów 2026 obejmuje cztery rundy: Q1 – maj, Q2 – lipiec, Q3 – wrzesień, Q4 – listopad. Konkursy horyzontalne dla klastrów startują w marcu. Wnioskodawca powinien przygotować dokumentację techniczną i finansową z wyprzedzeniem. Termin naboru Mój Prąd 6.0 planowany jest na marzec-czerwiec 2026 – brak wniosku w terminie = brak środków.
- Mój Prąd 2026 – złoż wniosek elektronicznie w terminie marzec-czerwiec.
- Zamontuj instalację PV o mocy 2–10 kW z modułem HEMS.
- Dokonaj płatności i zachowaj faktury VAT.
- Zgłoś się do programu tylko raz na jeden PESEL/NIP.
- Połącz dotację z ulga termomodernizacyjną, ale nie pomniejszaj kosztu netto o dotację.
| Program | Max % kwoty | Max PLN |
|---|---|---|
| Mój Prąd | 50 % | 21 000 |
| Fundusz Modernizacyjny | 70 % | 2 500 000 |
| Klastry | 50 % | 2 000 000 |
| Spółdzielnie | 50 % | 1 500 000 |
Wskaźnik 0,3 kW/kWp stosuje się przy weryfikacji mocy instalacji. Dla klastrów obowiązuje sumaryczna moc do 1 MW.
Czy mogę łączyć Mój Prąd z ulgą termomodernizacyjną?
Tak, pod warunkiem że koszt netto nie zostanie pomniejszony o dotację przy wyliczeniu ulgi; stosuj metodę „brutto minus dotacja”.
Ile trwa wypłata dotacji z FM?
Standardowo 3–4 miesiące od złożenia kompletnego wniosku rozliczeniowego. Przyspieszenie możliwe przy ścieżce < 300 tys. zł.
Czy klaster może łączyć magazyn energii?
Tak, magazyn do 1 MW również kwalifikuje się do 50 % dofinansowania, jeśli współpracuje z instalacją PV.
„Dla MŚP i wspólnot mieszkaniowych kluczowe są dwa progi: 50 kW i 1 MW.” – Kinga Załęcka
Beneficjent-składa-wniosek elektronicznie przez portal NFOŚiGW. NFOŚiGW-refunduje-koszty do wysokości 70 %. Klaster-łączy-instalacje w jednym OSD, a spółdzielnia-zarządza-energią na zasadzie wspólnego bilansowania.
